SEL’DE ÖLENLER İÇİN ADALET NASIL OLACAK?
İnsan hafızası çabuk unutuyor. Ne kadar acı yaşasa da gün geliyor, o acıların üzeri pembe, siyah bulutlarla kapatılıyor. Dışarıdan bakınca soğukkanlı değerlendirilen bazı acı gelişmeler o acıyı yaşayanlar tarafından sırtlarında bir kambur gibi yıllarca taşınıyor. Haksızlığa uğradığını düşünenlerin tek kapısı var: Adalet. Peki, 4 Temmuz felaketini yaşayanların adaletten beklentileri yerine getirildi mi?
Samsun 4 Temmuz 2012’de büyük bir felaket yaşadı. Gece yarısı ansızın bastıran yağmur Canik ilçesinde büyük bir felaketi de beraberinde getirdi. 4 Temmuz sabahına uyanan Canikliler, doğanın; kendi kanunlarına karşı hareket eden insanoğluna iyi bir ders verdiğine şahit oldular. Zamanla üzeri kapatılan dere yatakları insanların ölümüne neden olmuş, bir ilçeyi savaş alanına çevirmişti.
Olaydan aylar sonra İçişleri Bakanlığı Büyükşehir ile Canik Belediye başkanları hakkında soruşturma izni verdi. Sonra ne oldu?
4 Temmuz, büyük bir acının yıldönümünde geçen yıl ne yaşandı, kim ne söyledi, hangi noktadayız şimdi bunları sizlerle paylaşacağız.
4 TEMMUZ’DA NE OLDU?
Samsun özellikle Canik ilçesi 4 Temmuz sabahına büyük bir felaketle uyandı. İnsanları adeta evlerine hapseden şiddetli yağış, 4’ü çocuk 5 kişiyi yataklarında yakaladı. 1,5 yaşındaki Hüseyin Yılmaz, 9 yaşındaki Berkay Bütüner ile 5 yaşındaki ağabeyi Abdullah Yılmaz‘ın ve Mustafa Gazel‘in cesetlerine ulaşıldı. Anne Hüsniye Yılmaz ise komşuları tarafından kurtarıldı. Baba Recep Yılmaz, 6 yaşındaki kızı Azime‘yi sel sularından son anda kurtarmayı başardı. Daha sonra ki süreçte, Kenan Yazıcı (40) ile oğulları Mücahit (16) ve Bedirhan‘ın (9) bodrum kattaki cesetlerine ulaştı.
İlçe genelinde toplam 13 kişi sel sularından hayatını kaybetti. Bilanço çok ağır oldu. Onlarca mahalle ve ev sular altında kaldı. Peki, bu ölümlerde bir sorumlu ya da sorumlular var mıydı? Canik İlçesi’ne bağlı Gaziosmanpaşa Mahallesi’nde Mert Irmağı’nın kenarına yapılan Kuzey Yıldızı TOKİ Konutları‘nda can veren 5 kişinin sorumluları kimdi? Bugüne kadar herkes birbirini suçladı, sorumluluk almak istemedi. Bugün gelinen noktada, İçişleri Bakanlığı, Samsun Büyükşehir ve Canik Belediye Başkanları ile bu konuda sorumluluğu bulunan diğer belediye yetkilileri için soruşturma izni verdi.
Yalnız bir konu kamuoyu tarafından çok tartışıldı. TOKİ’ ye soruşturma izni verilmemişti. TOKİ bu soruşturmaya dahil edilmedi.
LOVELET’İ SEL ALDI
8 Haziran 2012’de İdol İnşaat tarafından Canik’te yapılan Karadeniz’in en büyük outlet alışveriş merkezi Lovelet açıldı. Büyük beklentilerle ilçeye kazandırılan bu yatırımı sel vurdu. Sel felaketinin gece saatlerinde yaşanması olası bir facianın da yaşanmamasını sağladı. Çünkü alışveriş merkezinin alt katları ve otoparkı tamamen sular altında kaldı.
Burada da kamuoyunun kafasında aynı soru vardı: AVM’nin yer seçiminde hata mı yapılmıştı? Lovelet, dere yatağının üzerine mi kurulmuştu? Meslek odaları, afet uzmanları tarafından, Lovelet’in dere yatağının ıslah edilmesi sonrasında kazanılan arsa üzerine yapılmasının yanlış olduğu kamuoyuna açıklandı. Sorumluların hesap vermesi istendi.
MESLEK ODALARI BELEDİYELERİ SORUMLU TUTTU
Yaşanan sel felaketi üzerine bütün gözler Canik’e döndü. Herkes yaşananları anlamaya çalışıyordu. Türkiye gündemi adeta Canik’e odaklandı. Günlerce ilçeden bütün yaygın televizyon kanalları canlı yayın yaptı. Kamuoyu sorumluların kim olduğunu öğrenmek isterken herkes tabir yerindeyse topu bir başkasına atıyordu. Özellikle meslek odaları TOKİ binalarının ve Lovelet Alışveriş Merkezi’nin yer seçimi konusunda belediyelerin sorumluluğu olduğunu kamuoyuna deklare ediyordu. Çünkü bu yerler dere yatakları üzerine inşa edildiği öne sürülüyordu.
BÜYÜKŞEHİR İLE CANİK BELEDİYE BAŞKANLARINA SORUŞTURMA İZNİ
1 Nisan 2013 tarihinde İçişleri Bakanlığı Büyükşehir Belediye Başkanı Yusuf Ziya Yılmaz ve Canik Belediye Başkanı Osman Genç hakkında soruşturma izni verdi.
MHP Samsun Milletvekili Cemalettin Şimşek’in verdiği soru önergesini cevaplayan İçişleri Bakanlığı yazılı olarak şu bilgileri verdi:
“Samsun ili, Canik İlçesinden geçen derelerin yatakları üzerine beton bloklar inşa edilerek derelerin kapatılması, dere yataklarının değiştirilmesi, dereler üzerine usulüne uygun olmayan menfezler yapılarak suyun akışının değiştirilmesi ve imara aykırı uygulamalar yapılması nedeniyle, 04.07.2012 tarihinde Canik İlçesinde şiddetli yağış sonrasında meydana gelen sel felaketinde, Canik TOKİ Kuzey Yıldızı Konutlarında 5 kişinin ölümü ve Lovelet isimli Alış Veriş Merkezinin yıkılması soncunda can ve mal kaybına sebebiyet verildiği, iddiası ile ilgili olarak Bakanlık Makamınca 18.09.2012 tarihinde Araştırma/ Öninceleme onayı alınmıştır.
Söz konusu onay üzerine görevlendirilen Mülkiye Müfettişi tarafından yapılan ön inceleme neticesinde düzenlenen 12.11.2012 tarihli ve 155/52 sayılı ön inceleme raporuna istinaden, Samsun Büyükşehir Belediye Başkanı Yusuf Ziya Yılmaz ve Canik Belediye Başkanı Osman Genç ile Samsun Büyükşehir Belediyesi ve Canik Belediyesinin ilgili diğer görevlileri hakkında Bakanlık Makamının 15.11.2012 tarih ve 2012/507 sayılı “soruşturma izni verilmesi” kararı verildiği anlaşılmıştır” Kamuoyunun bilgisine sunulur.”
BÜYÜKŞEHİR YURT TOPU DSİ’YE ATTI
Samsun Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreter Yardımcısı ve Fen İşleri Daire Başkanı Mustafa Yurt, Samsun’un 2012 yılı içerisinde Canik ve Atakum ilçelerinde 2 tane büyük sele maruz kalması nedeniyle gündemlerinin sel ve dereler olduğunu söyledi.
Samsun’da kamuoyunda bir takım yanlış anlaşılmalar ve yanlış değerlendirmelerin olduğunu ifade eden Yurt, “Yılanlı Dere’nin üzerinde 130 metrelik bir bölümünü biz imar planı gereğince ve DSİ’nin vermiş olduğu eski debi değerlerine göre kapatmıştık. Bu geçtiğimiz dönem içerisinde Taşkın Koruma Kurulu’nun ve DSİ’nin de görüşleri doğrultusunda DSİ’nin belirlediği yeni debi kesitleri üzerinden değerlendirerek köprü tabliyesinin büyük bir bölümünü yıktık.
Fakat kamuoyu sele neden olan, ‘alttaki yerleşim birimlerinin sel basmasına neden olan müshep gibi bulduk’ diyerekten bir yanlış kanı içerisindeler. Oysa bu Yılanlıdere mansabında geçmişte yapılan tüm köprü ve hidrolik sanat yapılarının açıklıkları ve kesitleri DSİ verileri baz alınarak belirlenmiştir. Genellikle bin yıllık debilere göre yapılan bu hesaplamalar Yılanlıdere için daha emniyetli olması düşüncesiyle kadastrofal debi dikkate alınarak yapılmıştır. Nitekim kadastrofal debi Yılanlıdere için 299 metreküp/saniye olarak belirlenmiş ve gerek Büyükşehir Belediyesi’nce ve gerekse Karayolları tarafından yapılan hidrolik sanat yapıları bu debiye göre hesaplanmıştır.”
SELDE YAŞANAN CAN VE MAL KAYIPLARINDA TOKİ’NİN SORUMLULUĞU YOK MU?
Sel felaketiyle ilgili can alıcı soruyu Enerji, Sanayi ve Maden Kamu Emekçileri Sendikası Samsun Şube Başkanı Müşfik Veysel Erdoğan sordu: “TOKİ İdaresi hakkında bir soruşturma izni istenmiş midir?”
İçişleri Bakanlığı tarafından verilen soruşturma izninin, kamu vicdanı açısından ve sorumluların hesap vermesi açısından önemli olduğunu vurgulayan Erdoğan, “Ancak; bilindiği üzere ölümlerin önemli bir bölümünün gerçekleştiği TOKİ Kuzey Yıldızı Konutları, Yılanlı Dere’nin eski dere yatağına inşa edilmiş ve bu konutların eski dere yatağına inşa edildiği yetmiyormuş gibi, bir de bu konutların bodrum katları TOKİ İdaresi tarafından yaşam alanı olarak projelendirilmiştir.
TOKİ TEK BAŞINA SORUŞTURMA KONUSU
TOKİ Kuzey Yıldızı Konutları’nın yapımı sırasında yaşandığı ifade edilen usulsüzlük ve ihmaller bir yana, sadece bu konutların eski dere yatağının içerisine inşa edilmesi ve bodrum katlarının yaşam alanı olarak projelendirilmesi dahi başlı başına bir soruşturma konusudur.
Kamuoyunun merak ettiği ise; TOKİ İdaresi hakkında bir soruşturma izni istenmiş midir? Eğer bu soruşturma izni istendiyse, bu izin verilmiş midir? Konunun bir bütün olarak değerlendirilerek araştırılabilmesi ve sorumluların açığa çıkarılması için TOKİ İdaresinin de bu soruşturma içerisine dahil edilmesi gerekmektedir.”
ÖLENLERİN YAKINLARI VE KAMUOYU ADALETİ BEKLİYOR
Bugün geldiğimiz noktada, evinde ve mahallesinde yaşamını yitirmiş 13 kişinin akıbeti adaletin keskin kılıcının önünde. İçişleri Bakanlığı tarafından belediye başkanlarına açılan soruşturma hâlâ devam ediyor. Ölenlerin yakınları ve kamuoyu ise adalet tarafından verilecek en adil hükmün ne olacağını merakla bekliyor.
İŞTE FELAKET SONRASI YAŞAMINI YİTİREN O İSİMLER
Sel felaketinde; Kenan Yazıcı, Mücahit Yazıcı, Bedirhan Yazıcı, Hüseyin Yılmaz, Abdurrahman Yılmaz, Emine Bütüner, Mihra Bütüner, Berkay Bütüner, Seher Özkan, Mehmet Yaylacıoğlu, Mustafa Gazel ile Kadriye Aktaş, Cansu Çakan yaşamlarını yitirdi.
