Piyasalarda tabiri caizse yaprak kıpırdamıyor. İşsizlik rakamları gün geçtikçe artarken, esnaf gelecekten umutsuz, adeta sinek avlıyor. Yerel seçimlere 4 ay kala piyasalarda para döngüsünün sağlanamaması AK Parti’yi zora sokabilir. Ancak yine de yerel seçimler, piyasalara para girişinin gerçekleşmesi için bir umut.
Bu ekonomik zorluktan en fazla etkilenen illerin başında Samsun geliyor. Samsun en fazla işsizlik başvurusunun bulunduğu şehirlerin başında gelirken, esnaf ise ayakta kalmakta güçlük çekiyor. Yerel seçimler öncesi arz ve taleplerin çoğalmasıyla bu eşiğin aşılması umut ediliyor.
SAMSUN İSTİHDAMDA ÖNLERDE
İşsizlik ülkemizin yaşadığı hali hazırdaki en büyük sorun. Samsun bu sorunu derinden yaşayan illerden biri. Aynı zamanda Türkiye İş Kurumu Samsun Şubesi de iş bulma konusunda en başarılı şubelerden biri durumunda. Türkiye İş Kurumu (İŞKUR) Samsun İl Müdürü Hasan Kılıçaslan, yaptığı açıklamada, iş gücü yetiştirme kurslarında yüzde 80’e varan istihdam oranıyla Türkiye genelinde ilk sıralarda yer aldıklarını söyledi.
ORAN YÜZDE 80’LERDE
2013 yılı içerisinde gerçekleştirdikleri faaliyetler hakkında bilgi veren Kılıçarslan, İl Müdürlüğü tarafından 2013 yılı içerisinde bin 39 ayrı projede bin 907 kişiye işbaşı eğitim programları kapsamında iş yerlerinde staj imkanı sağlandığını ifade ederek, “6 milyon 501 bin 239 lira bütçe kullanılan bu programlarda yüzde 80’e varan istihdam oranıyla Türkiye genelinde ilk sıralarda yer alıyoruz” dedi.
İş gücü yetiştirme kurslarında 32 farklı meslekte 131 program açıldığını dile getiren Kılıçaslan, “Bu programlardan yararlanan 2 bin 513 kişi için 6 milyon liradan fazla harcanmıştır. Kurs programları açılırken ise özellikle istihdam garantili olmasına dikkat edilmekte, istihdam oranımız ise yüzde 70-80 aralığında gerçekleşmektedir” diye konuştu.
4 BİN 103 KİŞİ ÖDENEK ALIYOR
İşsizlik sigortası hizmetleri kapsamında 2013 yılının sonu itibariyle 4 bin 103 kişiye ödenek bağlanarak, 7 milyon liranın üstünde ödeme yapıldığını açıklayan Kılıçaslan, “Ayrıca İl Müdürlüğümüzce toplam bin 600 kişi Toplum Yararına Çalışma Programları kapsamında, çeşitli kamu kurumlarında asgari ücret ile emeklilik ve genel sağlık sigortaları yapılarak çalıştırılmaya başlanmıştır. İlgili programlara yapılan başvuranlar arasından noter huzurunda kura çekilmesi sonucu ile katılımcılar belirlenmiştir” şeklinde konuştu.
İş gücü yetiştirme kursları, işbaşı eğitim programları, Toplum Yararına Çalışma Programları ve işsizlik sigortası kapsamında toplamda 10 bin 123 kişiye hizmet verildiğini dile getiren Kılıçaslan, “Bu hizmetler sonucu 34 milyon 117 bin 36 lira harcanmıştır” ifadelerini kullandı.
İŞTEN UMUDUNU KESENLER VAR
İşsizlik konusunda Samsun bir hayli yol kat etmiş görünmesine rağmen, sorunlar tam anlamıyla çözülebilmiş değil. Halen Samsun ilinde önemli oranda işsiz mevcut. İş bulacağına inancı kalmayıp herhangi bir iş başvurusu yapmayanlar ise, işsizlik tablosunda yer dahi almıyor. Bu durumda sayı doğal olarak çok daha fazla kabarıyor.
“YAPAMAZSAN MÜDÜRLÜĞÜN GİDER”
Geçtiğimiz günlerde Samsun’da bir panele katılan Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Müsteşarı Fatih Acar ise, burada yaptığı konuşmada Çalışma ve İş Kurumu Samsun İl Müdürü Hasan Kılıçaslan’a bir görev vererek, “Hasan bey, bak herkes şahit. Gerçekleştiremezsen il müdürlüğün gider, ona göre” dedi.
ELEMAN İHTİYACI TESPİT EDİLECEK
2014 yılı Ocak ayı itibariyle işverenlerin, işletmelerinde hangi nitelikte eleman ihtiyacı olduğunu tespit etmelerini istediklerini ve bunun gerçekleştirildiğini belirten Müsteşar Fatih Acar, “Hangi nitelikte eleman arandığı tespit edilsin. Biz bu elemanları yetiştirelim. 6 ay süresince maaşlarını da Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı olarak biz ödeyelim. 2014 yılının sonunda bütün işletmelerimize ‘aradığınız nitelikteki elemanlarınız hazırdır’ diyelim. Böylece diğer illerimize de örnek bir çalışma yapmış oluruz” diye konuştu.
“NİTELİKLİ ELEMAN SORUNUNU ÇÖZECEĞİZ”
Konunun takipçisi olacağını ifade eden Müsteşar Fatih Acar, “Çalışkan bir il müdürünüz var. Ama siz daha fazla çalıştıracaksınız. Hasan bey diyor ki, ‘Benim Türkiye illerindeki performansım iyi’ Olmaz. Sen Türkiye’de 1’inci olsan bile ben bu performansı eksik bulurum. Bu performansı 2’ye katlayacaksın ve 2014 yılı içerisinde sanayicilerimizin nitelikli eleman sorununu hep birlikte çözmüş olacağız. Hasan bey bak herkes şahit. Gerçekleştiremezsen il müdürlüğün gider ona göre. Eğer görevini yaparsa ve yetkilerimiz de olursa kendisini en iyi yerde değerlendiririz. Bu da bizim sözümüz” diye konuştu.
İŞSİZLİK YÜZDE 10’A YAKLAŞTI
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK)’in verilerine göre Türkiye genelindeki işsizlik oranı ise, Türkiye genelinde işsiz sayısı 2013 yılı Eylül döneminde geçen yılın aynı dönemine göre 292 bin kişi artarak 2 milyon 831 bin kişiye yükseldi. Sanayi istihdamındaki kötüleşme nedeniyle artan işsizlik oranının, büyümenin bu yıl 2012’de olduğu gibi yine düşük geleceği beklentisi nedeniyle yılı yüzde 10’un üzerinde kapatması öngörülüyordu. Bu oran %9,9 seviyesinde gerçekleşti. Hükümetin Orta Vadeli Programı’nda ise 2013 işsizlik oranı beklentisi yüzde 9,5 idi. Bu beklenti gerçekleşmedi.
GENÇLERİN 5’TE 1’İ İŞSİZ
Tabloda, tarım dışı işsizlik oranı yüzde 11,3’ten yüzde 12,3’e, genç işsizliği de yüzde 17,2’den yüzde 18,7’ye çıktı. Bu yüzdeler, gençliğin 5’te 1‘inin işsiz olduğunu ortaya koyuyor. Durum bu şekilde devam ettiği takdirde, oranın artacağına ve gençlerin durumunun dayanılmaz bir hal alacağına şüphe yok gibi.
HİZMET SEKTÖRÜ DE ZORDA
Ekonomideki bozulmaya bir darbe de hizmetler sektöründen geldi. Hizmetler sektöründe istihdam artışı yavaşladı. Mevsim etkilerinden arındırılmış veriye göre Temmuz ayında 12 milyon 800 bin olan hizmet sektörü istihdamı Ağustos’ta sadece 17 bin kişi arttı ve 12 milyon 817 bine yükseldi. İstihdama tek olumlu katkı ise inşaat sektöründen geldi. Ağustos’ta 48 bin kişilik artışla inşaat sektörü işsizlik oranının yükselmesini engelledi.
“KÜRESEL GELİŞMELERİN ETKİSİ VAR”
Ekonomi eski Bakanı Zafer Çağlayan ise konu hakkında, “Küresel gelişmelerin etkisi ve iç talebin durgunlaşması ile istihdam yaratma hızımızda bir miktar gerileme var. Önümüzdeki aylarda mevsim etkileri sebebiyle de artış göreceğiz. Talep koşullarındaki değişim de istihdam üzerinde etkisini gösteriyor. İşsizlik oranımız hala pek çok AB ülkesinden daha düşük. Amacımız yüzde 5-6’ya düşürmek” demişti.
BÜTÇE AÇIĞI BÜYÜK
Gelen verilerde bütçede de önemli açıklar olduğu görülüyor. Bütçe, Ekim ayında faiz haricindeki giderlerde artışa bağlı olarak 3.17 milyar lira açık verirken, faiz dışı açık ise 761 milyon lira oldu. Ekim ayında revize edilen Orta Vadeli Program (OVP) rakamlarına göre, bütçede bu yıl 19.4 milyar lira açık, 31.1 milyar lira da faiz dışı fazla hedefleniyor. Bütçe geçen yıl Ekim ayında 4.4 milyar lira açık vermiş, faiz dışı açık 681 milyon lira düzeyinde gerçekleşmişti.
KRİZ HALEN SÜRÜYOR
Yaşanan sorunların kökeni ise, 2008 yılından bu yana var olan dünya çapındaki finansal krize dayanıyor. Dünyanın birçok ülkesi bu halen krizle boğuşurken ve sert dalgalanmalar yaşarken, Türkiye, krizin etkisinin belli oranda da olsa sürdüğü ülkeler arasında yer alıyor.
BÜYÜMEDE KESİNTİ UYARISI
2014’ün hedeflerini tartışmak amacıyla düzenlenen Sektör Tanıtım Günleri ve İş Zirvesi’nde konuşan Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) Başkan Yardımcısı ve Ege Bölgesi Sanayi Odası (EBSO) Yönetim Kurulu Başkanı Ender Yorgancılar, küresel krizde Türkiye’nin büyüme açısından gelişmiş ülkelere göre oldukça başarılı bir performans sergilemiş olsa da sürdürülebilir bir büyüme adına aynı başarıdan söz edilemediğini söyledi.
“ENDİŞELER DEVAM EDİYOR”
Zirve kapsamında düzenlenen “2013 Sonbaharında Türkiye Ekonomisine Bir Bakış ve 2014’den Beklentiler” konulu panelde konuşan Yorgancılar, 5. yılını tamamlayan küresel krizde, gelinen noktada belirsizliklerin ve endişelerin devam ettiğini belirtti.
“TÜRKİYE’DE KAYIPLAR FAZLA”
Gelişmiş ülkelerde az da olsa bir toparlanma eğiliminin gözlendiğini anlatan Yorgancılar, gelişmekte olan ülkelerde yavaşlayan büyüme ile birlikte, yapısal olan sıkıntıların ön plana çıkmaya başladığını kaydetti. Kurdaki oynaklığın giderek artan bir seyir izlediğini dile getiren Ender Yorgancılar, bu süreçte özellikle Türkiye’nin de aralarında bulunduğu gelişmekte olan ülkelerin kayıplarının daha fazla olduğuna dikkat çekti.
“TÜRK LİRASI EN ÇOK DEĞER KAYBEDEN PARA”
Türk Lirası’nın yılbaşından bu yana yüzde 15 ile en fazla değer kaybeden para birimi olduğunu bildiren Yorgancılar, “Büyüme açısından, Türkiye gelişmiş ülkelere göre oldukça başarılı bir performans sergilemiş olsa da sürdürülebilir bir büyüme adına aynı başarıdan söz edemiyoruz. Geleceğin yıldız ülkeleri arasında gösterilen ve 2023 hedefleri olan Türkiye için, beklentilerinin aksine gerçekleşecek eğilimler, yeniden risklerle dolu bir sürece bizleri sürükleyecektir. Bu süreçte en büyük bedeli dış kaynak bağımlılığı en yüksek ülkeler ödeyecektir” dedi.
EKONOMİ SEÇİMLERİ ETKİLİYOR
Türkiye ‘de vatandaşlar, seçimlerde siyasi tercihlerini yaparken genelde ilk olarak ekonomik duruma ve refaha göre hareket ederler. Bunun örneklerini 2002 genel seçiminde gördük. Koalisyonu oluşturan üç parti (DSP-MHP-ANAP) ekonomik krizden dolayı 2002 seçiminde barajın altında kalmıştı.
AK PARTİ ZORA DÜŞEBİLİR
2008’de başlayan küresel krizin Türkiye’ye yansımasıyla birlikte aynı durum 2009 yerel seçimlerinde de ortaya çıkmıştı. AK Parti, 2009 yerel seçimlerinde yüzde 39’a kadar düşmüş, Antalya’nın da içinde bulunduğu bazı belediyeleri kaybetmişti. Şu anda yaşanan ekonomik zorlukların seçime yansıyıp yansımayacağını ise Mart ayında göreceğiz.
