Samsun Büyükşehir Belediyesi Su ve Kanalizasyon İdaresi 2025 Yılı Olağanüstü Genel Kurul Toplantısı’nda konuşan CHP Grup Başkan Vekili Atila Tekcan, mahalleye dönüştürülen köylerde 2026 yılında başlayacak yeni vergi ve harçlara sert tepki gösterdi.
Tekcan, uygulamanın köy yaşamını fiilen tasfiye ettiğini belirterek, “Bu düzenleme köylüyü üretimden koparıyor, kırsalı boşaltıyor, ranta alan açıyor” dedi.
“Uyardık Ama Dinlemediniz”
Tekcan, Türkiye’de büyükşehir sınırları içindeki köylerin statüsünün 12 Kasım 2012’de çıkarılan yasa ile mahalleye dönüştürüldüğünü, 1076 belde ve 16 bin 480 köyü kapsayan bu düzenlemenin 30 Mart 2014 yerel seçimlerinden sonra fiilen uygulandığını hatırlattı.
CHP olarak bu düzenlemenin köy halkına ağır mali yükler getireceğini defalarca dile getirdiklerini söyleyen Tekcan, “Gaye, büyükşehirlerde köy halkının oy kullanması ve köyün ortak mallarının büyükşehirlere devredilmesiydi. İstenilen oldu ama bedelini köylü ödedi” ifadelerini kullandı.
Meralar Gitti, Tarım Alanları İmara Açıldı
Köylerin mahalleye dönüştürülmesiyle birlikte köy tüzel kişiliğinin kaldırıldığını, meralar, tarım arazileri ve ortak malların belediyelere geçtiğini belirten Tekcan, birçok yerde bu alanların satıldığını ya da imar değişiklikleriyle yapılaşmaya açıldığını söyledi.
Mahalle statüsüyle birlikte:
Ahır yapmak zorlaştı
Hayvancılık yapanlar şikâyet gerekçesiyle köy dışına itildi
Su faturaları merkez mahalle tarifesine bağlandı
Emlak vergisi muafiyeti kaldırıldı
Çevre temizlik vergisi köylüyü de kapsadı
Bu uygulamaların siyasi maliyet doğurmaması için muafiyetlerin her yıl uzatıldığını, ancak bu sürenin 31 Aralık 2025’te sona ereceğini vurguladı.
“2026’da Köylü Yeni Vergilerle Tanışacak”
Tekcan uyardı:
“2026 yılında yeni bir uzatma olmazsa, eski köy yeni mahalle halkı emlak vergisi, çevre temizlik vergisi, atık su bedelleri ve katılım paylarıyla karşı karşıya kalacak.”
Kırsal Mahalle Umudu Bürokrasiye Takıldı
Cumhurbaşkanlığı’nın 21 Kasım 2019 tarihli Tarım ve Orman Şurası sonuç bildirgesinde kırsal mahalle ve köy tüzel kişiliğinin korunmasına dair açık ifadeler yer aldığını hatırlatan Tekcan, bu söylemin ardından yeni bir yasal sürecin başladığını belirtti.
16 Ekim 2020 ve 15 Nisan 2021 tarihlerinde çıkarılan düzenlemelerle kırsal mahalle statüsünün önü açıldı. Buna göre;
Meskenler ve zirai alanlar emlak vergisinden muaf olacak
Ticari alanlarda emlak vergisi yüzde 50 indirilecek
İmar ve bina inşaat harçları kaldırılacak
Diğer vergi ve harçlarda yüzde 50 indirim uygulanacak
Su ücretleri düşük tarife üzerinden belirlenecek
Ancak Tekcan’a göre sorun bitmedi:
“Köyün kırsal mahalle olabilmesi için önce ilçe, sonra büyükşehir belediye meclislerinden onay alınması şartı, süreci siyasetin insafına bırakmıştır.”
“Köy Çelik Çekirdektir”
Tekcan, köylerin sadece bir yerleşim alanı değil, doğal afetlerle mücadelede de ‘çelik çekirdek’ olduğunu vurgulayarak şu uyarıyı yaptı:
“Kırsal yapı zayıflatıldıkça köylü konutta TOKİ’ye, tarımda ise büyük şirketlere mahkûm edilir. Bu ne sosyal devlet anlayışıyla ne de kültürümüzle bağdaşır.”
Köy Varlıkları Ranta Kurban Edildi
Muhtarlık tüzel kişiliğinin kaldırılmasıyla köylere ait kahvehane, dükkân, tarım arazisi ve taşınmazların belediyelere devredildiğini söyleyen Tekcan, özellikle Ege ve Akdeniz kıyılarındaki köylerde bu varlıkların rant uğruna elden çıkarıldığını ifade ederek;
“Bir yandan köylünün malı satıldı, diğer yandan köylüye kabarık su ve atık su faturaları kesildi. Bu hakça ve insanca değildir.” dedi.
Tekcan açıklamasını şu başlıklarla tamamladı:
Köy kurumu mutlaka korunmalı
Köy tüzel kişiliği anayasal güvence altındadır
Kırsalda harç ve vergiler kademeli kaldırılmalı
Üretici desteklenmeli, ödemeler hasada göre düzenlenmeli
Belediyeler için adil ve güncel bir Gelirler Kanunu çıkarılmalı
“Bugün ne köy ne mahalle olan, kimliği belirsiz yerleşimler oluşturuldu. Bu sürdürülebilir değildir. Köylüyü değil, rant düzenini sorgulamak zorundayız.”
