CHP’li Murat Çan ve İYİ Partili Erhan Usta’dan Samsun’un kıyılarını yapılaşmaya açacak düzenlemelere ortak tepki: “Kalkınma çevreyi yok ederek olmaz!”
Samsun’da uzun süredir tartışma yaratan kıyı yapılaşması ve plansız sanayileşme tartışması, bu kez TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda muhalefeti aynı noktada buluşturdu.
Geçtiğimiz hafta komisyonda söz alan CHP Samsun Milletvekili Murat Çan, torba yasa içinde yer alan ve kıyı şeridindeki serbest bölgelerde yapılaşmaya izin veren maddeye tepki göstererek, “Samsun’un doğusu artık nefes dahi alamıyor” ifadelerini kullandı.
Çan, kıyıların ve tarım alanlarının rant odaklı düzenlemelere kurban edilmemesi gerektiğini vurguladı:
“Biz yatırımın, üretimin karşısında değiliz. Ancak doğayı, hukuku ve şehir planlamasını yok sayan her adımın karşısındayız. Samsun’un kıyısı, ovası, denizi rantın değil kamu yararının konusudur.”
Usta’dan Anayasa Vurgulu Tepki: “Kıyılar yapılaşmaya açılamaz”
Bu hafta ise aynı komisyonda konuşan İYİ Parti Ekonomi ve Kalkınma Politikaları Başkanı ve Samsun Milletvekili Dr. Erhan Usta, serbest bölge planlamalarına dair önemli bir önerge sundu.
Usta, “Orta Karadeniz Serbest Bölgesi” ibaresinin “Orta Karadeniz Serbest Bölgesi ve Limanı” olarak değiştirilmesini teklif ederek, hem çevre hem de şehircilik açısından daha bütüncül bir planlama yapılmasını istedi.
“Biz Samsun’un kalkınması için her türlü yatırımı destekleriz. Ancak kıyılar mutlak surette korunması gereken alanlardır. Liman yapılmadan kıyıda sanayi tesisleri kurmak, kıyıların yapılaşmaya açılması anlamına gelir ve bu Anayasa’ya aykırıdır.”
Usta ayrıca, serbest bölgeye demiryolu ve çevre yolu bağlantısı yapılmadan projenin eksik kalacağını, mevcut tasarımın trafik yükünü artıracağını belirtti.
“Samsun’un Geleceği Rantla Değil Akılla Planlanmalı”
Usta’nın önergesi, AK Parti ve MHP milletvekillerinin oylarıyla reddedildi.
Kararın ardından konuşan Usta, “Teknik ve anayasal bir düzenleme önerdik. Ancak bu öneri siyasi reflekslerle reddedildi. Bu hem Samsun hem de Orta Karadeniz için kaybedilmiş bir fırsattır” dedi.
Kıyı alanlarında serbest bölge planlaması yapılırken çevresel etki değerlendirme (ÇED) ve imar planı bütünlüğünün mutlaka sağlanması gerektiğini vurgulayan Usta’nın konuşmasının devamı şu şekilde:
“Kıyılarımızda, plansız ve kontrolsüz bir sanayileşmenin emsal oluşturmasına izin verilmemelidir. Samsun özelinde atılacak yanlış bir adım, yarın başka şehirlerde ‘Samsun’a verdiniz, burada da yapalım’ denilerek kıyıların sanayiye açılmasına neden olur.
Bu kanunun konusu doğrudan ulaşım değil belki, ama serbest bölgenin işlerlik kazanması için altyapı tamamlanmadan yatırım cazibesi oluşmaz. Mert Irmağı Vadisi’nden demiryolu, kara yolu için de doğu çevre yolu bağlantısı yapılmalıdır. Böyle bir bütünlük sağlanmadan bu bölge beklenen ekonomik katkıyı sağlayamaz.
Orta Karadeniz Serbest Bölgesi ve Limanı projesi, hem Samsun’un hem de bölge illerinin ihracat kapasitesini artıracak, sanayiye ivme kazandıracak, aynı zamanda da çevreyi ve kıyı ekosistemini koruyacak bir modeldir.
Biz burada hem çevreyi hem ekonomiyi koruyan bir model önerdik. Samsun’un geleceği için akılcı, sürdürülebilir ve anayasal temellere dayanan bir adım attık.
Kamu yararını, çevreyi ve Anayasa’yı gözeten her önerinin takipçisi olmaya devam edeceğiz. Kıyılarımızı koruyarak kalkınmak mümkündür; mesele, akılcı planlama ve irade meselesidir.
