Türkiye Uyuşturucu ve Uyuşturucu Bağımlılığı İzleme Merkezi’nden ürkütücü rapor: Samsun uyuşturucu nedeniyle ölümde 10, uyuşturucu ölüm sıklığında ise 9. sırada.
“Türkiye Uyuşturucu Raporu” yayınlandı. Raporda, Samsun ile ilgili de çarpıcı gerçeklere yer verildi. Samsun doğrudan madde bağlantılı ölümler sıralamasında ilk 10’da yer alırken, ölüm sıklığı sıralamasında ise ilk 9’da yer aldı.
İçişleri Bakanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Kaçakçılık ve Organize Suçlarla Mücadele Daire Başkanlığı Türkiye Uyuşturucu ve Uyuşturucu Bağımlılığı İzleme Merkezi (TUBİM) tarafından görev alanları içerisinde uyuşturucu sorununun herhangi bir boyutuyla ilgili yetki ve sorumluluğu olan çok sayıda bakanlık, resmi ve özel kurum ve kuruluşlar, büyükşehir belediyeleri ile sivil toplum kuruluşlarından temin edilen verilerle hazırlanan “Türkiye Uyuşturucu Raporu” yayınlandı.
SAMSUN UYUŞTURUCU ÖLÜMLERİNDE İLK 9’DA
Raporda, Samsun ile ilgili de çarpıcı gerçeklere yer verildi. Samsun doğrudan madde bağlantılı ölümler sıralamasında ilk 10’da yer alırken, ölüm sıklığı sıralamasında ise ilk 9’da yer aldı.
YAŞ ARALIĞI 13’E KADAR DÜŞMÜŞ
En yüksek ölüm oranları sırasıyla; İstanbul yüzde 37,7, İzmir yüzde 5,8, Ankara yüzde 5,4, Antalya yüzde 5, Diyarbakır yüzde 4,6, Adana yüzde 3,8, Bursa yüzde 3,8, Sakarya yüzde 3, Tekirdağ yüzde 3, Samsun yüzde 2,7, Aydın yüzde 2,3, Manisa yüzde 2,3 ve Balıkesir 1,9 illerinde gerçekleşirken, ölenlerin yaş aralığının 13 ile 79 olması dikkat çekiyor.
SAMSUN’DA SOKAK FİYATI 50 TL
Ayrıca, raporda Samsun’daki uyuşturucunun sokak fiyatları yer alırken, en çok kullanılan, kolay temin edilen uyuşturcunun kubar esrar olduğu ve Samsun sokaklarında 50 TL’ye kadar alıcı bulduğu açıklandı.
İşte o çarpıcı rapor:
Türkiye’de 2011 yılında 105’i doğrudan, 260’ı dolaylı olmak üzere toplam 365 madde bağlantılı ölüm olayı meydana gelmiştir.
ÖLÜM NEDENLERİ UYUŞTURUCU MADDE
Doğrudan madde bağlantılı ölümler, yasa dışı bağımlılık yapıcı maddelerin bir ya da bir kaçının alınmasından hemen sonra veya takiben gelişen koma durumu sonrası hastanede gerçekleşen ölüm olgularını; dolaylı madde bağlantılı ölümler ise, otopside alınan örneklerinde bu maddelerden toksik olmayan miktarlarda herhangi bir veya birkaçının varlığı saptanmış, ancak ölüm nedeni madde intoksikasyonu olmayan tüm olguları ifade etmektedir.
BAĞIMLILARIN YÜZDE 95’İ ERKEK
Doğrudan madde bağlantılı ölüm olgularının yüzde 95,2’si erkek, yüzde 4,8’i kadındır. Bu dağılım, uyuşturucu kullanımının erkekler arasında daha yaygın olduğunu göstermektedir. Olguların yaş ortalamaları; erkeklerde 33,5 (min:13-maks:79), kadınlarda 43,2 (min:22-maks:75), genel ortalamada ise 34’tür.
15 YAŞ ALTINDA ÖLEN DE VAR
Olgular en sık 25-29 yaş grubundadır. Önceki yıllardan farklı olarak, 15 yaş altında bir ölüm olgusu saptanmış; 65 yaş ve üzeri olguların sayısında da önemli artış görülmüştür. 2011 yılında da
olguların çoğunda ölüm nedeni, yüksek doz veya çoklu madde kullanımıdır.
AFYON İLK SIRADA
Olguların yüzde 81’inde afyon türevi en az bir madde, yüzde 19’unda ise afyon türevleri içermeyen maddeler saptanmıştır. 3 olguda solvent (toluen) ve 2 olguda çakmak gazı (n-butane) solunmasına bağlı olmak üzere, olguların yüzde 4,8’inde uçucu solunmasına bağlı ölüm saptanmıştır.
28 İLDE ÖLÜM GERÇEKLEŞMİŞ
Ölümler toplam 28 ilde görülmüştür. En yüksek ölüm oranları sırasıyla; İstanbul yüzde 42,9, Adana yüzde 8,6, Mersin yüzde 5,7, Antalya yüzde 4,8, Ankara yüzde 4,8, Gaziantep yüzde 3,8, Nevşehir yüzde 2,9 ve Van 2,9 illerinde gerçekleşmiştir.
DOLAYLI MADDE KULLANIMI
Dolaylı madde bağlantılı ölüm olgularının yüzde 95,4’ü (n:248) erkek, yüzde 4,6’sı (n:12) kadındır. Erkeklerin yaş ortalaması 33,9 (min:14-maks:79), kadınların yaş ortalaması 33,7 (min:21-maks:61) ve tüm olguların yaş ortalaması 33,9 (min:14-maks:79) olarak hesaplanmıştır. Olgular en sık
20-24 yaş grubundadır. Olguların ölüm nedenleri sıklık sırasıyla; ateşli silah yaralanması, trafik kazası, kalpdamar hastalığı, kesici-delici alet yaralanması ve ası olarak belirlenmiştir.
KAZALARIN ANA NEDENİ ESRAR
Trafik kazası nedenli ölüm oranı, 2009 yılında yüzde 13,8 iken 2010 yılında yüzde 13,9’a, 2011 yılında ise yüzde 15,8’e yükselmiştir. Bu artış, şüpheli olgularda sürücülere
madde kontrolü yapılmasının önemini vurgulamaktadır. Olguların yüzde 75,8’inde esrar saptanmıştır. Esrar maddesine 2008 yılında 87 olguda rastlanırken, bu sayı 2009’da 107’ye, 2010’da 108’e ve 2011’de 197’ye çıkmıştır.
ESRAR KULLANIMI ARTMIŞ
Bu veriler, Türkiye’de esrar kullanımında artış olduğunu göstermektedir. Önceki yıllara kıyasla, amfetamin türevleri kullanımında artış görülmüştür. Ölümler toplam 39 ilde
görülmüştür.
SAMSUN YÜZDE 2,7 İLE 10. SIRADA
En yüksek ölüm oranları sırasıyla; İstanbul yüzde 37,7, İzmir yüzde 5,8, Ankara yüzde 5,4, Antalya yüzde 5, Diyarbakır yüzde 4,6, Adana yüzde 3,8, Bursa yüzde 3,8, Sakarya yüzde 3, Tekirdağ yüzde 3, Samsun yüzde 2,7, Aydın yüzde 2,3, Manisa yüzde 2,3 ve Balıkesir 1,9 illerinde gerçekleşmiştir.
Dolaylı madde bağlantılı ölüm olgularının yüzde 3,8’i yabancı uyruklu olup, Türkmenistan ve Azerbaycan uyruklular ilk sırada yer almaktadır.
EN SIK ÖLÜM İSTANBUL’DA
Doğrudan madde bağlantılı ölümler illere göre incelendiğinde; ölümlerin toplam 28 ilde görüldüğü ve en yüksek ölüm oranının İstanbul’da yüzde 42,9 gerçekleştiği saptanmıştır. İstanbul’u sıklık sırasıyla Adana yüzde 8,6, Mersin yüzde 5,7, Antalya yüzde 4,8, Ankara yüzde 4,8, Gaziantep
yüzde 3,8, Van yüzde 2,9 ve Nevşehir yüzde 2,9 izlemektedir.
SAMSUN YİNE LİSTEDE
Aksaray, Batman, Bursa, İzmir ve Samsun illerinin her birinde 2 olgu (yüzde 1,9), Amasya, Aydın, Balıkesir, Bingöl, Diyarbakır, Elazığ, Hatay, Kahramanmaraş, Kayseri, Kilis,
Kocaeli, Mardin, Osmaniye, Sinop ve Trabzon illerinin her birinde ise 1 olgu (yüzde 0,95) saptanmıştır.
ÖLÜM SIKLIĞINDA 9. SIRADA
Dolaylı MBÖ’ler illere göre incelendiğinde; ölümlerin 39 ilde ve en yüksek ölüm oranının İstanbul’da (yüzde 37,7) gerçekleştiği saptanmıştır. İstanbul’u sıklık sırasıyla; İzmir
(yüzde 5,8), Ankara (yüzde 5,4), Antalya (yüzde 5), Diyarbakır (yüzde 4,6), Adana (yüzde 3,8), Bursa (yüzde 3,8), Sakarya (yüzde 3), Tekirdağ (yüzde 3),Samsun (yüzde 2,7), Aydın (yüzde 2,3), Manisa (yüzde 2,3), Balıkesir(yüzde 1,9), Gaziantep (yüzde 1,5), Malatya (yüzde 1,5), Mersin (yüzde 1,5) ve
Trabzon (yüzde 1,5) izlemektedir.
YILDA 2 DEFA VERİ TOPLANIYORDU
TUBİM 2007 tarihinden bu yana uyuşturucu fiyatları ile ilgili olarak veri toplamaktadır. Daha önceki yıllarda Kaçakçılık Şube Müdürlükleri ve Jandarma Genel Komutanlığının bildirimleri ile ülke genelinden yılda 2 defa olmak üzere veri toplanmaktaydı.
UYUŞTURUCU FİYAT PROJESİ
Fakat illerin farklı yöntemlerle veri toplaması ve raporlamaya katılımın düşük olması gibi nedenlerle 2010 yılında daha hızlı, düzenli ve bilimsel yöntemlerle veri toplamak amacıyla yeni bir yöntem geliştirilmiştir. TUBİM’in koordinesinde İstanbul Emniyet Müdürlüğü Narkotik Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğütarafından geliştirilen “Uyuşturucu Fiyat Projesi” ile belirlenen illerden toptan ve perakende uyuşturucu fiyatları toplanmaktadır.
POLNET İLE 3 DEFA TOPLANIYOR
Türkiye’de ilk defa 2009 yılında görülen metamfetamin, her yıl giderek artan miktarlarda yakalanmaya devam etmektedir. Proje bünyesinde oluşturulan web tabanlı yazılım ile
verilerin POLNET ortamında dijital olarak yılda 3 defa toplanması sağlanmıştır.
SAMSUN DA VERİ GİRİŞİ YAPIYOR
İlk aşamada pilot il olarak coğrafi konumları, uyuşturucu yakalama miktarları, yakalanan
uyuşturucuların çeşitliliği ve uyuşturucu olay sayılarının fazlalığı nedeniyle 21 il projeye seçilmiştir.
2011 yılı Nisan ayı içerisinde seçilen 21 ilde veri girişi yapacak personele TUBİM Şube Müdürlüğünde eğitim verilmiştir. 2012 yılında ise bir aşama daha ilerletilerek veri girişi yapılan il sayısı41’e çıkartılmıştır.
ARZ TALEP DENGESİ TAKİPTE
Uyuşturucu fiyatlarındaki değişiminin izlenmesi, ilgili birimlere arz ve talep dengesini takip etmede önemli bir katkı sunacaktır. Bölgesel ve ülke genelinde dönemsel olarak madde fiyatlarındaki değişim ve yeni maddelerin raporlanması ile kullanım yaygınlığı, maddelerin arzı
ve kolluk kuvvetlerinin operasyonel etkinliğini ölçmek mümkün olacaktır. Ayrıca uyuşturucu madde suçlarının yargılamasını yapan mahkemeler yakın dönemde fiyatlar hakkında raporlar talep etmektedir. Yakalanan maddelerin değerini güvenilir veriler üzerinden tespit etmek, uyuşturucu satıcılarının alacağı cezalarda yargıçlara yol gösterici olabilecektir.
ÜLKE KIYASLAMASI
Öte yandan yeni veri toplama sistemi ile EMCDDA ve UNODC tarafından hazırlanan raporlama
standartlarına uygun veriler paylaşılabilecektir. Toplanan verilerin aynı zamanda diğer ülkelerle kıyaslanması yapılabilecektir.
21 İL DÜZENLİ VERİ GÖNDERİYOR
2011 yılında farklı bir yöntemle veri toplanmaya başlandığından dolayı önceki yıllarla kıyaslama
yapılmaktan kaçınılmıştır. Değerlendirmeler 21 ilin yıl içerisinde göndermiş olduğu verilerden derlenerek yapılmıştır. İller kendi bölgelerinde tespit ettikleri maddelerin toptan ve perakende fiyatlarını maksimum ve minimum değerlerini gram bazında bildirmektedir.
EN FAZLA RAPORLANAN KUBAR ESRAR
Zamanzaman kolluk kuvvetlerinin yakalamaları ile sokaktaki uyuşturucu maddelerin saflıklarının değişimi de fiyatları etkilemiştir. 2011 yılında en fazla raporlanan madde kubar esrar olurken; en az raporlanan madde metamfetamin olmuştur.
EROİNDE ARTIŞ VAR
Veri toplama sisteminin değişmesi ile illerden raporlanan maddeler artış göstermiştir.
2010 yılında 7 il eroin hakkında fiyat bildirirken bu oran 2011 yılında 15 ile yükselmiştir. Daha önce raporlanamayan metamfetamin ile ilgili 5 il fiyat bilgisi vermiştir. Eroinin perakende fiyatları incelendiğinde, ülke genelinde eroinin sokak düzeyinde en düşük fiyatı Van ili bildirmiştir.
Van ili yıl içinde en düşük 9 TL en yüksek 30 TL olarak bildirilmiştir.
EROİN HAKKARİ’DE 100 TL
Yıl içerisinde en yüksek fiyatı ise Hakkari 100 TL olarak belirtmiştir. Hakkari’yi 90 TL ile Gaziantep, 80 TL ile İstanbul ve Sakarya, 70 TL ile Kayseri ve Ankara izlemiştir. Eroinin Türkiye’ye giriş yaptığı en önemli noktalardan biri olan Hakkari’de perakende fiyatlarının ülke içinde en yüksek seviyede olması şaşırtıcıdır. Bu sonuç eroinin toptan kaçakçılığında önemli bir aktör olan Hakkari’de kullanıcı sayısının çok düşük olduğunu göstermektedir.
ESRAR TRABZON’DA 2 TL
20 il tarafından raporlanan kubar ve toz esrar en fazla il tarafından raporlanan madde olmuştur. Ülke genelinde her ilde bir pazarının ve kullanıcı potansiyelinin olduğu görülmektedir. Toz esrar için en düşük fiyatı 2 TL olarak raporlayan il Trabzon olmuştur. 5 TL olarak Ağrı, Edirne, İçel ve Van, 7 TL ile Antalya ve Gaziantep, 8 TL ile Artvin diğer düşük fiyat raporlayan illerdir.
KUBAR ESRAR SAMSUN’DA 50 TL
Toz esrar için en yüksek fiyatı 100 TL olarak Muğla bildirmiştir. Kubar esrar için 2 TL ile en düşük fiyat bilgisini Ağrı, İçel ve Trabzon bildirirken en yüksek fiyat bilgisini 50 TL olarak
Bursa, Muğla ve Samsun illeri bildirmiştir. Adana, Antalya, Edirne, Gaziantep, Hakkari, İstanbul, İzmir, Konya ve Van 5 TL olarak bildirmiş, en fazla il tarafından raporlanan fiyat olarak 5 TL belirlenmiştir.
YURT DIŞINDAN İTHAL EDİLİYOR
Toz esrar fiyatları bölgesel olarak değişim gösterirken kubar esrarın fiyatının daha stabil
olduğu görülmektedir. Bunun en büyük sebeplerinden biri ise toz esrarın büyük bir kısmının Türkiye’ye yurt dışından ithal edilmesidir. Kenevir ekimine her bölgede rastlamak
mümkün iken toz esrarın kaçakçılığı maliyetleri doğal olarak etkilemektedir.
KOKAİN MUĞLA’DA 300 TL
Kokain için sokaktaki fiyatını Erzurum, İzmir ve Sakarya 80, İstanbul ve Kayseri 90, Bursa, Hakkari, İçel ve Muğla 100 TL olarak bildirmiştir. Fiyat bilgisi gönderen 14 ilden en yüksek fiyatı 300 TL ile Muğla bildirmiştir. Önceki yıllara göre kokain daha fazla ilde tarafından bildirilmiştir. Birkaç
yıl öncesine kadar sadece bazı büyükşehirlerde kokaine rastlanırken şimdi daha çok ilden fiyat bildiriminde bulunulması kokain kullanımının yaygınlaştığını göstermektedir.
ECSTACY’DE CİDDİ ARTIŞ VAR
Ecstasy ile ilgili 13 il fiyat bilgisi raporlamıştır. Raporlanan fiyatlar içerisinde en düşük fiyatı 5 TL ile Adana, Gaziantep, İçel ve Konya bildirirken, en yüksek fiyatı 35 TL ile Trabzon bildirmiştir.
Ecstasy’in de Türkiye’de kullanımı en yaygın olan maddelerden biri olduğu gözükmektedir.
Captagon için fiyat bilgisi gönderen 11 ilden en yüksek fiyatı 30 TL olarak Kayseri ve Sakarya, en düşük fiyatı 2 TL olarak Gaziantep bildirmiştir.
