Bakanlık Ordu ve Giresun’da fındık piyasasını mercek altına aldı. Samsun yine yok! Oysa Samsun’da üreticinin TMO kotası, düşük serbest piyasa fiyatı ve tüccara mahkûm edilme şikâyetleri aylardır gündemde.
Ticaret Bakanlığı, fındık piyasasındaki işlemler ve piyasa koşullarını incelemek üzere Ordu, Giresun, Ünye ve Fatsa Ticaret Borsalarında müfettiş görevlendirdi. Bakanlık, piyasanın işleyişini incelemeye alırken serbest rekabeti bozucu faaliyetlerin tespit edilmesi halinde mevzuat kapsamında işlem yapılabileceğini bildirdi.
Ancak listede dikkat çeken bir eksik var: Samsun.
Fındık üretiminin önemli merkezlerinden Samsun, açıklanan denetim noktaları arasında yer almadı.
Ve bu durum Samsunlu üreticinin açısından önemli bir soru ortaya çıkarıyor:
SAMSUN’DA HER ŞEY YOLUNDA MI?
Çünkü Samsun’da fındık piyasasına ilişkin sorunlar yeni değil.
Daha önce defalarca gündeme getirdiğimiz üzere, üreticinin en önemli şikâyetlerinden biri TMO’nun kota uygulaması ile serbest piyasa arasındaki büyük fiyat farkı.
11 Eylül’de yayımladığımız haberde, TMO’nun açıkladığı fiyatların Giresun kalite için 255 TL, Levant kalite için 250 TL, Sivri kalite için 245 TL seviyesinde olduğu; Samsun serbest piyasasında ise fiyatların kaliteye göre yaklaşık 172-182 TL bandında bulunduğu aktarılmıştı.
ÜRETİCİ TMO’YA GİDİYOR, KOTAYA TAKILIYOR
Üstelik sorun yalnızca fiyat değil.
Daha önce yaptığımız haberde, TMO’nun kota uygulaması nedeniyle üreticinin elindeki ürünün tamamını kuruma veremediği, kalan ürünün ise serbest piyasada tüccara satılmak zorunda kaldığı gündeme getirilmişti.
İYİ Parti Samsun Milletvekili Erhan Usta da iki ton fındığı bulunan bir üreticinin yalnızca 980 kilogramının TMO tarafından alındığını, kalan ürünün ise serbest piyasaya bırakıldığını ileri sürmüştü.
Ayvacık Ziraat Odası Başkanı Erdal Avcı ise özellikle yaşlı, hasta, şehir dışında veya gurbette bulunan üreticilerin noter onaylı vekâletnameyle yakınları aracılığıyla TMO’ya gönderdikleri ürünlerin teslim alınmadığını kaydetmişti.
TERME’DE 130 LİRA İDDİASI
Tablonun Samsun açısından en çarpıcı noktalarından biri ise Terme’de gündeme gelen fiyat.
Erhan Usta’nın açıklamalarına da yer verdiğimiz haberimizde, Terme’de bir üreticinin fındığını 130 TL’den tüccara vermek zorunda kaldığı iddiası kamuoyuna yansımıştı.
Bir tarafta TMO’nun 245-255 TL seviyesindeki fiyatları, diğer tarafta serbest piyasada 172-182 TL bandı ve Terme’de 130 TL’ye kadar indiği ileri sürülen fiyatlar…
Şimdi Bakanlık Ordu ve Giresun’daki piyasayı incelerken Samsun’da üreticinin aklındaki soru daha da büyüyor:
Samsun neden yok?
BAKANLIK SAMSUN’U NEDEN KAPSAM DIŞINDA BIRAKTI?
Ticaret Bakanlığı’nın açıklamasına göre yürütülen incelemenin amacı, fındık piyasasındaki işlemleri ve piyasa koşullarını değerlendirmek; üretici ve tüketicilerin haklarını korumak ve serbest rekabetin sağlıklı şekilde işlemesini sağlamak.
Bakanlık, 2026’nın ilk sekiz ayında iç ticaret denetimleri kapsamında 321 bin 911 firma ve 39 milyon 243 bin 67 ürünü denetlediğini, toplam 2,24 milyar TL idari para cezası uygulandığını da açıkladı.
Peki fındık piyasasına yönelik bu özel incelemede Samsun neden bulunmuyor?
Ticaret Bakanlığı’nın resmi 2026 hasat takviminde Samsun’un sahil, orta ve yüksek kesimleri ayrı ayrı fındık üretim bölgeleri olarak yer alıyor.
Bakanlığın Orta Karadeniz Bölge Müdürlüğü de Samsun, Ordu ve Tokat/Erbaa için 2026 yılı fındık hasat ve ihraç tarihlerini birlikte belirledi.
Yani Samsun, fındık piyasasının dışında bir kent değil.
SAMSUNLU ÜRETİCİ DE AYNI SORUYU SORUYOR
Burada mesele, “Samsun’da kesinlikle usulsüzlük var” demek değil ancak Ordu, Giresun, Ünye ve Fatsa’da piyasa koşulları inceleniyorsa, Samsun neden incelenmiyor?
Samsun Ticaret Borsası’ndaki işlemler neden aynı kapsamda değerlendirmeye alınmadı?
TMO’nun kota uygulaması nedeniyle ürününün tamamını satamadığını söyleyen üreticilerin şikâyetleri neden ayrıca incelenmiyor?
TMO fiyatıyla serbest piyasa arasındaki büyük farkın Samsun’daki üretici üzerindeki etkisi Bakanlığın radarında mı?
Ve en önemlisi:
Samsun için de bir denetim planlanıyor mu?
